Venezuela: Voices from the ground

• Datum: 10 februari
• Tijd: 17:00
• Locatie: T.M.C. Asser Institute

De Amerikaanse militaire operatie van 3 januari 2026 om Nicolás Maduro gevangen te nemen heeft een einde gemaakt aan zijn tijd aan de macht, maar roept grote vragen op over de toekomst van de mensenrechtensituatie in Venezuela en over hoe de verantwoordelijken voor de gepleegde misdrijven ter verantwoording kunnen worden geroepen. Wij nodigen u uit voor een openbare lezing waarin we de gedocumenteerde mensenrechtenschendingen en de complexe onzekerheden die door deze recente ontwikkelingen zijn ontstaan, onderzoeken.

Venezuela kampt met een van de ernstigste mensenrechtencrises ter wereld. Na de betwiste presidentsverkiezingen van 2024 is de repressie dramatisch toegenomen. Internationale waarnemers hebben buitengerechtelijke executies, wijdverbreide marteling en bijna 2.000 willekeurige arrestaties gedocumenteerd. De VN-Fact-Finding Mission heeft bevestigd dat deze schendingen neerkomen op misdrijven tegen de menselijkheid.

De Amerikaanse militaire missie van deze maand (met de codenaam ‘Operation Absolute Resolve’) heeft het politieke en juridische landschap fundamenteel veranderd. Terwijl sommigen opgelucht zijn dat Maduro is afgezet, menen anderen dat de operatie – door het omzeilen van de regels van het VN-Handvest inzake het gebruik van geweld – fundamentele principes van soevereiniteit, verantwoordelijkheid en de rechtsstaat heeft geschonden. VN-secretaris-generaal António Guterres noemde het een ‘gevaarlijk precedent’.

Tegelijkertijd waarschuwt de VN-Fact-Finding Mission dat de spraakmakende arrestatie van Maduro het bredere streven naar gerechtigheid niet mag overschaduwen. Verantwoording voor jaren van gedocumenteerde misdrijven tegen de menselijkheid moet verder reiken dan de voormalige president en ook het volledige netwerk van functionarissen omvatten die de veiligheidsdiensten aanstuurden en deze systematische misstanden pleegden.

We bespreken onder meer:

De realiteit van systematische repressie
Onze keynote speaker Victoria Capriles zal ingaan op de veerkracht van maatschappelijke organisaties die, ondanks grote risico’s, mensenrechtenschendingen blijven documenteren, evenals op de genderdimensies van de crisis.

De juridische implicaties
Het panel van experts – Tomás Alberto Chang Pico, Geraldine Chacón Villarroel en Yvonne Donders – zal toelichten hoe de mensenrechtencrisis zich ontwikkelt, welke gevolgen de arrestatie van Maduro heeft voor het streven naar gerechtigheid, welke spanningen bestaan tussen verantwoording en het respecteren van internationale rechtsnormen, en wat deze ontwikkelingen betekenen voor slachtoffers en maatschappelijke organisaties.

Dit evenement plaatst Venezolaanse stemmen en geleefde ervaringen centraal en wil de verhalen versterken van degenen die deze crisis van nabij hebben meegemaakt. Het biedt ruimte voor een betekenisvolle dialoog over mogelijke vervolgstappen, waarbij verantwoording voor álle daders centraal staat en tegelijkertijd het internationale juridische kader wordt gerespecteerd dat essentieel is voor de mondiale rechtsorde.

Deze openbare lezing wordt mede georganiseerd door het Netherlands Network for Human Rights Research (NNHRR) en de Universiteit van Amsterdam.

Over de sprekers

Victoria Capriles is visiting research fellow bij het Asser Instituut. Zij doet daar onderzoek via het Shelter City-programma van Justice and Peace Nederland. Recent gaf zij een interview aan de NOS over de huidige situatie in Venezuela, dat werd verspreid via printmedia, radio en televisie.

Geraldine Chacón Villarroel is een Venezolaanse jurist en beleidsadviseur. Als voormalig door Amnesty International aangemerkte gewetensgevangene werkte zij als mensenrechtenconsultant voor organisaties zoals de World Organization Against Torture. Zij was betrokken bij de VN Independent International Fact-Finding Mission on Venezuela en bij het Internationaal Strafhof (zaak Venezuela I). Momenteel woont zij in het Verenigd Koninkrijk, waar zij samenwerkt met interreligieuze partners, parlementariërs, overheidsfunctionarissen en maatschappelijke organisaties om internationale mensenrechten te bevorderen.

Tomás Alberto Chang Pico is een in Venezuela geboren jurist, gespecialiseerd in internationaal recht, ontwikkeling en politieke economie. Hij heeft meer dan vijftien jaar ervaring in NGO’s en filantropie en werkte en woonde in Costa Rica, de Verenigde Staten, Spanje en Nederland. Zijn werk bestrijkt onder meer volksgezondheid, inclusie van gemarginaliseerde groepen, gendergelijkheid, journalistiek en vrijheid van meningsuiting, steeds vanuit een mensenrechtenbenadering. Sinds 2021 is hij voorzitter van het International Drug Policy Consortium en sinds december 2025 penningmeester van Article 19 Europe. Daarnaast doceert hij aan de Universiteit van Amsterdam.

Yvonne Donders is hoogleraar internationaal mensenrechtenrecht en culturele diversiteit aan de afdeling Internationaal en Europees Publiekrecht. Zij is (interim) directeur van de Amsterdam Graduate School aan de Faculteit der Rechtsgeleerdheid van de Universiteit van Amsterdam en tevens gekozen lid van het VN-Mensenrechtencomité.

Toon op kaart