Gemeenschap als tegenkracht: stemmen uit de stad
Wat betekent het om samen te leven in een stad waar vertrouwen in instituties afneemt en spanning groeit? In Den Haag gingen bewoners, activisten en changemakers in gesprek over hoe je zelf initiatief kunt nemen, verbinding kunt maken en bij kunt dragen aan een gemeenschap waarin mensen elkaar steunen en verantwoordelijkheid nemen voor hun omgeving.
Van links naar rechts: Sacha Celine Verheij (moderator), Manon Tiessink, Yussuf Abdi en Fakiha Ahmed.
In aanloop naar de verkiezingen, met instituties en vrijheden onder druk, kwamen bewoners, activisten en changemakers samen in Den Haag voor een Just Peace Dialoog: Stemmen uit de stad. Het gesprek draaide niet om beleidsstukken of partijprogramma’s, maar om een urgentere vraag: wat kunnen wij als inwoners zelf doen wanneer samenleven steeds meer spanning kent?
De avond bracht drie sprekers bij elkaar die ieder hun eigen weg naar dit werk vonden: Fakiha Ahmed (Oxfam Novib), geboren en getogen in Den Haag; Yussuf Abdi (Hijaz Gemeenschap), bruggenbouwer in dialoog; en Manon Tiessink (Coalitie Schilderswijk/Stichting Jacobahof), al jaren actief in de Schilderswijk. Het gesprek werd mede georganiseerd door The Hague Humanity Hub en door Oxfam Novib.
Persoonlijke drijfveren
Voor elk van de sprekers begon het verhaal dichtbij huis.
Manon vertelde hoe zij zich liet inspireren door haar eigen buurt: “In de Schilderswijk zag ik hoe mensen samen hun wijk vormgaven. Niet als project, maar als gemeenschap. Daar vond ik mijn plek.”
Voor Fakiha lag de drijfveer in een pijnlijke kloof: de stad die wereldwijd bekendstaat als hoofdstad van vrede en recht, maar waar dat ideaal voor veel bewoners niet voelbaar is. “Voor mij waren het niet de gebouwen die vrede brachten, maar de buren die eten kwamen brengen wanneer er thuis niets was. Dat is wat mij altijd heeft gedreven.”
Yussuf benadrukte de rol van de bruggenbouwer. Hij vertelde hoe hij in traditionele islamitische kleding dorpen bezoekt waar veel op de PVV gestemd wordt. “Sommige mensen lopen weg, anderen gaan in gesprek. En juist daar, in dat ongemakkelijke gesprek, ontstaat verbinding.”
Vertrouwen en participatie
Al snel werd duidelijk dat vertrouwen de rode draad van de avond was. Yussuf wees erop dat veel inwoners zich niet meer beschermd voelen door instituties: “Het vertrouwen is weg. Mensen rekenen eerder op elkaar dan op een loket.”
Fakiha voegde toe dat ‘participatie’ vaak alleen erkend wordt als het via officiële trajecten loopt. “Wat er op het schoolplein gebeurt, of in de sportclub, wordt niet gezien. Terwijl dáár de echte verbinding ontstaat.”
Manon sprak van een noodzaak tot radicale participatie: ruimte terugwinnen voor bewoners zelf in plaats van te verdwalen in bureaucratische systemen.
De last van verbinden
Een scherpe observatie kwam van Fakiha: “Het zijn vaak de gemarginaliseerde groepen die telkens moeten bewijzen dat ze erbij horen. Zij dragen de last van het steeds weer verbinden. Dat is niet eerlijk.”
Manon knikte instemmend. Soms, zei ze, mag er ook ruimte zijn om te polariseren, zolang dat betekent dat gemeenschappen hun eigen verhaal en narratief centraal stellen.
“De last van verbinden ligt vaak bij gemarginaliseerde groepen. Soms moeten we mensen ook verlossen van het constant ‘verbinding zoeken’.”
De rol van grote organisaties
Het gesprek verschoof naar de vraag wat grote internationale organisaties zoals Oxfam Novib kunnen betekenen. Fakiha benadrukte dat hun werk dichterbij huis moet komen: “Je kan niet vechten voor mensenrechten in het buitenland als je ze hier in Nederland niet beschermt.”
Manon wees op discriminatie in onderwijs, stages en zorg, en riep op dat grote organisaties hun middelen ook inzetten om bescherming in Nederland te versterken.
Gemeenschap als tegenkracht
Wat overal doorheen klonk: vertrouwen leeft het sterkst in gemeenschappen zelf. Yussuf zei: “We hebben meer met elkaar gemeen dan wat ons verdeelt.”
Manon bracht dit dichtbij met een voorbeeld uit de Schilderswijk: een buurtrestaurant waar mensen samen eten, betalen wat ze kunnen, en nieuwe kansen ontstaan. “We zijn gewoon buren. Mensen komen omdat ze het leuk vinden. En uit die ontmoeting groeit iets groters.”
Afsluitende woorden
Aan het eind van de avond kregen de sprekers de vraag wat ze een inwoner zouden meegeven die zich machteloos voelt.
- “Kom bij ons wonen, en doe mee,” glimlachte Manon.
- “Zoek de bruggenbouwers in je omgeving,” zei Yussuf.
- “Het is oké om machteloos te zijn. Maar blijf doorgaan. Radicale solidariteit is nodig,” besloot Fakiha.
De Just Peace Dialoog liet zien dat in een tijd van polarisatie en onzekerheid, de kracht van gemeenschap misschien wel onze meest tastbare vorm van democratie is.
