Hoe ik de Just Peace Open Dag heb ervaren

Afgelopen zondag, op de Internationale Dag van Vrede, openden instellingen hun deuren voor de inwoners van Den Haag. Gebouwen die maar al te bekend zijn als herkenningspunten in de skyline van de stad, kregen een nieuwe betekenis voor bezoekers. Jong en oud kregen de kans om te leren wat er zich werkelijk binnen hun muren afspeelt. Dit is hoe ik, Emily Garnett, de Just Peace Open Dag heb ervaren.

Emily voor het Vredespaleis in Den Haag.

Ondanks de regenwolken die ons dreigden te overspoelen voordat de dag überhaupt begonnen was, stond er een lange rij bezoekers voor de ingang van de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW). Ingekapseld onder de weinige beschutting die de bezoekersreceptie bood, stonden inwoners van Den Haag geduldig in de rij om de beroemde VN-instelling van binnen te mogen bekijken. Voorbijgangers bleven tijdens hun ochtendwandeling staan en vroegen aan de menigte waar we allemaal voor in de rij stonden.

"Wat ik het meest bijzonder vond aan de Open Dag, was dat ik me via de stad waar ik woon, verbonden voelde met de wereldgeschiedenis van vrede en recht."

Eenmaal binnen bood de OPCW informatiesessies aan over de implementatie van het Verdrag inzake Chemische Wapens, een rondleiding door de Memorial Gardens, een demonstratie van OPCW-inspectietechnieken (compleet met persoonlijke beschermingsmiddelen) en tentoonstellingen van echte chemische wapens – waarvan er jaarlijks nog veel meer door de OPCW worden gevonden. Kinderen keken geboeid naar de felblauwe beschermende pakken en volwassenen stelden nieuwsgierig vragen over de diversiteit aan werkzaamheden bij de OPCW.

Toen de zon begon op te trekken, stapten we op de fiets en reden we naar het Internationaal Strafhof. Nadat we de veiligheidscontrole hadden gepasseerd, liepen we naar het beroemde blauw-wit betegelde gebouw, over een brug boven een kristalhelder water. In het bezoekerscentrum hoorden we de verhalen van slachtoffers van de ernstigste misdaden tegen de internationale gemeenschap en wat gerechtigheid via het Internationaal Strafhof voor hen betekende.

"Van vragen over hoe rechters worden geselecteerd tot waarom sommige zaken worden geopend, het was ontroerend om te zien dat het publiek zo geïnteresseerd is in wat er precies gebeurt binnen de gerenommeerde instellingen van onze stad, en dat ze de kans krijgen om dat zelf te ontdekken."

Een hoogtepunt was de vraag-en-antwoordsessie in de grote rechtszaal, waar burgers hun vragen rechtstreeks aan het ICC-personeel konden stellen. Van vragen over hoe rechters worden geselecteerd tot waarom sommige zaken worden geopend (en andere niet), het was ontroerend om te zien hoe het publiek zo geïnteresseerd was in wat er precies gebeurt binnen de gerenommeerde instellingen van onze stad, en om te zien dat ze de kans kregen om het zelf te ontdekken.

"Toen ik bij het inmiddels heldere weer in het Oranjehotel zat, besefte ik dat het werk van de internationale instellingen in Den Haag niet vanzelfsprekend is."

In de middag gingen we naar het Nationaal Monument Oranjehotel voor de aftrap van het Vredesconcert, dat begon met het hijsen van de vlag. Het concert was een mooie gelegenheid om even stil te staan bij wat vrede voor ons betekent, op een plek die herinnert aan de verschrikkingen van oorlog. Het zitten in het Oranjehotel, bij het inmiddels heldere weer, zette me aan het denken over het feit dat het werk van de internationale instellingen in Den Haag niet vanzelfsprekend is, aangezien het nog niet zo lang geleden is dat internationale geschillen met geweld en straffeloosheid werden opgelost.

Met deze gedachte in mijn hoofd gingen we naar het Vredespaleis – de thuisbasis van het Internationaal Gerechtshof, het Permanent Hof van Arbitrage en de Bibliotheek van het Vredespaleis. Het paleis was een prachtig gezicht: vol met geschenken en versieringen van over de hele wereld, was het een mengelmoes van ontwerpstijlen van alle VN-lidstaten. Tijdens de rondleiding kregen we een overzicht van de geschiedenis van het Vredespaleis, diepgaande uitleg over het PHA en het IGH, en volop gelegenheid om uit te leggen wat precies het verschil is tussen de twee.

"Hoewel de toenemende instabiliteit niet bepaald iets is om te vieren, merkten de medewerkers van het Internationaal Gerechtshof op dat zij het groeiende aantal zaken als een teken van hoop beschouwen, omdat de internationale gemeenschap nog steeds vertrouwt op het rechtssysteem."

Nu de wereldwijde spanningen toenemen, hoorden we dat het werk van het Internationaal Gerechtshof toeneemt, omdat zaken die voorheen buiten de rechtbank zouden worden beslecht, steeds vaker niet extern worden beslecht. Hoewel de toenemende instabiliteit niet bepaald iets om te vieren is, merkten de medewerkers van het Internationaal Gerechtshof op dat ze hun toenemende aantal zaken als een teken van hoop beschouwen, aangezien de internationale gemeenschap er nog steeds voor kiest om haar vertrouwen in het rechtssysteem te stellen.

Wat voor mij het meest bijzonder was aan de Open Dag, was het gevoel verbonden te zijn met de wereldgeschiedenis van de ontwikkeling van vrede en rechtvaardigheid, via de stad waar ik woon. Mijn dag eindigde met het leren over de geschiedenis van de eerste Haagse Vredesconferentie in 1899, die resulteerde in het allereerste wereldwijde mechanisme voor de beslechting van geschillen tussen staten: het PCA. Deze conferentie van wereldhistorische betekenis vond hier plaats, in onze stad van vrede en recht, en het werk dat hiermee werd geïnitieerd, wordt tot op de dag van vandaag voortgezet in het Vredespaleis.