T.M.C. Asser Annual Lecture - Prof. Joyeeta Gupta: Het beschermen van het publieke belang in tijden van klimaatverandering

• Datum: 26 november
• Tijd: 17:00
• Locatie: Building of the Supreme Court of The Netherlands

Let op! Dit evenement is in het Engels.

“Het beschermen van het publieke belang in tijden van klimaatverandering: van het verlaten van fossiele brandstoffen tot het delen van onze aarde”
Door Prof. Joyeeta Gupta

Fossiele brandstoffen zijn de grootste veroorzaker van klimaatverandering – en klimaatverandering vormt op haar beurt de belangrijkste motor achter andere milieuproblemen, zoals veranderende waterhuishouding, verlies aan biodiversiteit en vervuiling van lucht, water en bodem. Al deze factoren schaden de menselijke gezondheid en het welzijn.

Wetenschappers stellen dat een wereldwijde temperatuurstijging van maximaal 1°C een rechtvaardig doel is, en dat het mondiale systeem de afbouw van fossiele brandstoffen drastisch moet versnellen om ernstige en onomkeerbare schade aan mens en planeet te voorkomen.

In deze lezing bespreekt professor Gupta de noodzaak om fossiele brandstoffen vaarwel te zeggen, waarom dit proces stokt, en hoe maatschappelijke bewegingen en onafhankelijke rechtbanken kunnen bijdragen aan klimaatrechtvaardigheid. Vervolgens plaatst zij dit binnen het bredere perspectief van overschreden planetaire grenzen.

Onderzoek naar ‘rechtvaardige grenzen’ toont aan dat we multilateralisme moeten versterken in plaats van terug te vallen op nationale rechten om te vervuilen. Wanneer hulpbronnen schaars worden, ontstaan vaak drie reacties: een neoliberaal-kapitalistisch model, een hegemoniaal staatsgericht model of een polycentrische aanpak. Alleen een sociaal-praktisch model, gebaseerd op multilaterale doelen en principes en verankerd in een mogelijke mondiale grondwet, kan ons helpen deze existentiële crisis aan te pakken.

Wat vandaag onmogelijk lijkt, kan over vijf jaar een dringende mondiale roep worden.

Over Professor Joyeeta Gupta

Professor Joyeeta Gupta won in 2023 de Spinozaprijs, de hoogste academische onderscheiding van Nederland. Ze is hoogleraar Milieu en Ontwikkeling in het Mondiale Zuiden aan de Universiteit van Amsterdam en tevens hoogleraar aan het IHE Delft Institute for Water Education.

Gupta is een toonaangevend internationaal stem op het gebied van klimaat- en milieubestuur. Ze was co-voorzitter van UNEP’s Global Environment Outlook-6, sprak op de VN-Milieuvergadering en ontving de PROSE Award voor milieuwetenschappen. Daarnaast was ze co-voorzitter van de Earth Commission en lid van de Global Commission on the Economics of Water, die een belangrijke bijdrage leverde aan de VN-Waterconferentie van 2023.

In 2022 ontving ze de Piers Sellers Prize voor oplossingsgericht klimaatonderzoek. Eerder was ze hoofdauteur binnen het IPCC, dat samen met Al Gore in 2007 de Nobelprijs voor de Vrede won, en ze droeg bij aan de Millennium Ecosystem Assessment.

Met meer dan 120 wetenschappelijke publicaties, ruim 17.000 citaties en een h-index van 64, behoort Gupta tot de meest invloedrijke klimaatexperts ter wereld. Ze begeleidde bijna vijftig promovendi en was in Nederland lid van diverse adviesraden, waaronder de Adviesraad Internationale Vraagstukken (AIV) en de Commissie Ontwikkelingssamenwerking. In 2019 ontving ze een ERC Advanced Grant voor haar onderzoek naar klimaat en fossiele brandstoffen.

Toon op kaart